"Kaybedecek sadece hayatları vardı."
Ana Sayfa Serginin Amacı Sergiler Öğrenci Kataloğu Kurtuluş Savaşı Kronolojisi Kitaplar Linkler Site Haritası İletişim
 
 
 
KRONOLOJİ

TARİH
OLAY

 

YIL: 1918

30 Ekim1918

Mondros Mütareke Antlaşmasının imzalanması.

03 Kasım

İngilizlerin Mütareke Anlaşması esaslarına aykırı olarak Musul’u işgale başlamaları. Bu tarihten itibaren Mütareke şartlarına aykırı olarak yurdun her yerinde işgaller devam edecektir. (15 Mayıs 1919 tarihine kadar işgal edilen yerler: Çanakkale, Doğu Trakya, Antakya, Kırıkhan, İskenderun , Bakü Yemen, Asir , Kilis , Dörtyol, Mersin, Tarsus, Ceyhan,Adana, Batum, Toros tünelleri, Pozantı, Antep, Uzunköprü-Hadımköy demiryolu, Hadımköy-Kuleli Burgaz demiryolu, Posof, Konya, Antalya, Burdur, Isparta ve Muğla, Eskişehir , Turgutlu- Aydın demiryolu, Maraş, Samsun, Zonguldak, Urfa , Antalya, Silifke, Kaş, Merzifon , Kars , Ardahan , Fethiye, Bodrum, Marmaris, Foça, Karaburun, Urla ve Yenikale, Kuşadası , İngiliz, Fransız, İtalyan, Gürcü askerlerince işgal edildi.)

05 Kasım

Askerlerin terhis edilmesine emir verilmesi.

12 Kasım

Bir Fransız tugayının İstanbul’a gelmesi ve yerleşmesi.

13 Kasım

Mustafa Kemal’in İstanbul’a dönmesi.
Karma İtilaf  donanmasının İstanbul’a gelmesi. İstanbul fiilen işgal edilir.

14  Kasım

Birinci Kars Şurası.

16  Kasım

İstanbul’da 400 İngiliz askerinin karaya çıkması.

22  Kasım

İşgalcilerin basına sansür koyması

30  Kasım

Kars Büyük Kongresi

16 Aralık

General Milne’in raporu: “Padişah İngilizlerin Türkiye’nin idaresini mümkün olduğu kadar çabuk ellerine alması için İstirhamda bulundu… İç kısımlara İngiliz subaylarının gönderilmesini ve idareye yardımcı olmalarını rica etti. Buna karşılık Kafkasya’daki Türk askerlerini, İngilizlerin buyruğun vermeye, istenmeyen subayları görevlerinden almaya ve birliklerini İngiliz subaylarının komutası altına vermeye hazır.” 

19 Aralık

Dörtyol’un Karaköse köylüleri ile Fransızlar arasında çarpışma olması.
(15 işgalci asker ölür. Bu olay ilk silahlı direniştir.)

YIL: 1919

01 Ocak

Antep’in İngilizlerce işgali

02 Ocak

Hicaz Kralı Hüseyin ( eski Mekke Emiri) adına Faysal ile Yahudi Örgütü adına Weizman’ın Filistin’de bir Yahudi Devleti kurulmasını ve Arap-Yahudi dayanışmasını öngören bir anlaşma imzalamaları

03 Ocak

Birinci Ardahan Kongresi

05 Ocak

Sait Molla adlı İngiliz casusu ile bazı Kürt ileri gelenlerinin, İngiliz Yüksek Komiserliği ziyaret ederek, ‘İngiliz mandası altında özerk bir Kürdistan istemeleri.
* İstanbul’da ve Anadolu’da tutuklamaların başlaması.

07 Ocak

İkinci Ardahan Kongresi.

10 Ocak

Vahdettin’in bir aracı göndererek, Amiral Calthorpe’a “İngiliz taraftarı olduğunu ve bütün umudunu İngiltere’ye bağladığını’, İngilizlerin istediği her kişinin tutuklanıp cezalandırılmasını sağlamaya hazır olduğunu’ bildirmesi ‘İngiliz hükümetinin Halifelik makamında kalması için kendisine yardım edip etmeyeceğini” sorması.

15 Ocak

Haydarpaşa Garının İngilizlerce işgali

17 Ocak

Kars’ta Güneybatı Kafkas Cumhuriyeti Geçici Hükümeti’nin kurulması.
*İngiliz işgal kuvvetleri komutanı General Wilson’ın İstanbul’da sağlık ve polis örgütüne el koyması.

18 Ocak

Paris’te Barış Konferansı’nın açılması

30 Ocak

Barış Konferansı Yüksek Konseyi’nde Ermenistan, Suriye, Mezopotamya, Filistin, Arabistan ve Kürdistan olarak toprakların bölünmesi

23 Şubat

Karadeniz Rumlarının, Rum Karadeniz Cumhuriyeti adıyla yeni bir devlet kurmaya karar vermeleri ( Pontus olayı). (Bu amaçla Mayıs 1919 sonuna kadar, bu bölgeye Kafkasya ve Güney Rusya’dan 250.000 Rum getirilmiş, birçok çete faaliyete geçirilmiştir. Çeteler 1921 yılı sonuna kadar 1.641 Türk’ü öldürürler, 3.723 evi yakarlar, birçok köyü yağmalarlar.)

26 Şubat

Ermeni temsilcileri Boğos Nubar Paşa ile Ermenistan Cumhurbaşkanının Barış Konferansı’ nda istediklerini açıklamaları. (İstedikleri yerler: ‘Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Sivas, Erzurum, Maraş, Cebelibereket (Hassa-Dörtyol yöresi), İskenderun limanıyla birlikte Adana!)

17 Mart

Samsun’da Rum çeteleriyle mücadele için Teğmen Hamdi’nin askerleriyle birlikte dağa çıkması.

14 Mayıs

*İzmir telgrafçılarının sabaha kadar çalışarak İzmir’in işgal edileceğini bütün telgraf merkezlerine duyurması.

15 Mayıs

Yunan Tümeninin bir İngiliz savaş gemisinin koruyuculuğu altında saat 08:00 ‘de İzmir’e çıkmasıyla başlaması.

16 Mayıs

Mustafa Kemal’in ve karargahının Bandırma adlı küçük bir gemi ile akşam  üzeri İstanbul’dan ayrılmaları.
*Seferihisar’ın  Yunanlılar, Güllük’ün İtalyanlarca işgali.

17 Mayıs

Urla ve Çeşme’nin Yunanlılarca, Milas ve Söke’nin işgali.

 

13 Mayıs 1919 – 22 Nisan 1920

19  Mayıs

Mustafa Kemal’in, karargahı ile birlikte sabah 07:00’de Samsun’a çıkması.
*Alaşehir’de,  Ulucami’de  yapılan toplantıdan sonra Kuva-yı Milliye  kurulmasına karar verilmesi.
*Burdur ve Bucak’ın İtalyanlarca işgali.
*İzmit’in İngilizlerce işgali.

20 Mayıs

Yunanlıların Torbalı,Turgutlu, Karaburun, Seferihisar, Çeşme ve Seydiköy’ü işgali.
*İstanbul’da İngiliz Muhipleri (dostları) Cemiyeti’nin kurulması.(İngiliz işbirlikçisi bir dernektir. Fiili Başkanı Sait Molla adındaki İngiliz ajanıdır. Yardımcıları: Rahip Frew, Mustafa Sabri Efendi ve Ali Kemal.)

21 Mayıs

*Menemen’in Yunanlılarca işgali.

22 Mayıs

*Yunanlılar İtalyan’ların boşalttığı Selçuk’u işgal ettileri.

23 Mayıs

*200.000 kişinin katıldığı Sultanahmet mitingi.
*8. Girit Alayının İzmir’e gelmesi.
*Yunanlılar Foça’yı işgal etti.

25  Mayıs

Mustafa Kemal’in Samsun’dan Havza’ya gelmesi.
*Manisa’nın Yunanlılarca işgali ve sıkıyönetim ilan edilmesi.          
*Trabzon Metropoliti Hrissantos’un Lloyd George’a gönderdiği muhtıra :”Trabzon, Samsun, Sinop, Amasya ve Şebinkarahisar’ı içine alan bölgede ve tek bir devletin güdümü altında, özerk bir Pontus yönetimi kurulması…”

26 Mayıs

*İzmir valisi Kambur İzzet’in ‘Yunan birliklerinin özel bir tören ve saygı ile kabulünü’ isteyen bir genelge yayımlaması. 

27 Mayıs

Aydın’ın Yunanlılarca birinci işgali.
*Eski Edremit Kaymakamı Köprülü Hamdi Bey ve bir Kuva-yı Milliye birliğinin gece Edremit’ten cepheye hareket etmesi

28 Mayıs

Mustafa Kemal’in sivil ve askeri makamlara genelgesi.
(Havza Genelgesi): “Siyasi bütünlüğümüzün muhafazası için milli gösterilerin daha canlı olarak belirtilmesi ve devamı gereklidir… Büyük ve heyecanlı mitingler yapılmasıyla milli gösterilerde bulunulması ve bunun bütün memleketi kapsaması ve bütün büyük devletler temsilcileri ile Bab-ı Ali’ye (İstanbul Hükümetine) etkili telgraflar verilmesi…”
*Yunanlılar Ayvalık’a çıkmaya başladılar. Tire, Nif işgal edildi.
*Erivan Ermeni hükümeti Büyük Ermenistan Cumhuriyetinin kurulşunu ilan etti. Bitlis, Van, Harput, Diyarbakır, Sivas, Erzurum, Trabzon Ermenistan’a katılmış oldu.

29 Mayıs

Ayvalık’ta çıkarma yapan Yunan birliğine, Yarbay Ali Çetinkaya’nın  komutasındaki 172. Alayın silahla karşı koyması. (Ayvalık işgal edildi)
*Turgutlu’nun Yunanlılarca işgali.
*Denizli’de Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti’nin kurulması.

31 Mayıs

Turgutlu ve Salihli arasında Kuvayi Milliye kurmak için Mustafa Efe Ödemişten yola çıktı

01 Haziran

Ödemiş’in Yunancılarla işgal edilmesi

2 Haziran

*Çeşme işgal edildi

04 Haziran

Nazilli’nin Yunanlılarca ilk işgali.

05 Haziran

Akhisar, Ahmetli ve Nif’in Yunanlılarca Çine ve Yatağan’ın İtalyanlarca işgali

06 Haziran

Yörük Ali Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe Çine’ye geldi, Kuvayi Milliye kuruldu.

07 Haziran

Alaşehir’de kurulan 68 kişilik ilk gönüllü birliğinin Salihli Cephesine hareket etmesi.

08 Haziran

Harbiye Nezaretinin Mustafa Kemal’ü geri çağırması.
* Denizli’de kurulan Sarayköy müfrezesi dualarla cepheye gönderildi. Edremit’te Kuvayi Milliye için milis kuvvetler toplandı.

10 Haziran

Calthorpe’dan Lord Curzon’a: “Kürtler henüz M. Kemal’e karşı ayaklanmadı ama Binbaşı Noel bunu sağlayacağından emin.”

11 Haziran

Demirci Mehmet Efe’nin eşkıyalığı bırakarak Kuva-yı Milliye’ye katılması

12 Haziran

Bergama’nın Yunanlılarca işgali. Karşı koymak isteyen Yüzbaşı Kemal Yunanlılara teslim edildi.
*Mustafa Kemal’in Havza’dan Amasya’ya geçmesi.

13 Haziran

Dikili’nin Yunanlılarca işgal edilmesi.
*Amasya Sultan Beyazıt Camisinde Müftü Abdurrahman Kamil Efendi’nin vaazı: “Yegane kurtuluş çaresi, halkın doğrudan doğruya egemenliğini eline alması ve iradesini kullanmasıdır. Hep beraber Mustafa Kemal Paşa’nın etrafında toplanarak vatanı kurtaracağız.”  

16 Haziran

Yörük Ali müfrezesinin Malkoçoğlu köprüsüne baskın vermesi ve Yunan müfrezesini imha etmesi.

17 Haziran

Yunanlıların Menemen’de  kıyım yapması. (1.000 kadar  sivil Türk öldürülür.)
*Doğu İlleri Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti Erzurum Şubesinin İl Kongresi .(6 Doğu ili ile Trabzon temsilcilerinin katılacağı bir kongre toplanmasına karar verilir. (Erzurum Kongresi: 23 Temmuz 1919)

20 Haziran

* Yörük Ali çetesi Nazilli’ye girdi.

21 Haziran

Yunanlılar Kınık’ı işgal etti

22 Haziran

Amasya kararı/genelgesi. (Vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığın tehlikede olduğu, bağımsızlığı milletin kesin kararı ve direnişinin kurtaracağı belirtilerek, ‘her ilden üç temsilcinin gizlice seçilerek Sivas Kongresi’ne katılması istenir. Anadolu ihtilali bu genelge ile başlamıştır.)
*Akhisar yeniden Yunanlılarca işgal edildi.
*Jandarma Yüzbaşı Edip Bey Salihli Cephesini kurdu

23 Haziran

*Yunanlılar İzmir’in Kiraz ilçesini işgal etti.

24 Haziran

Yunanlılar Nazilliyi yeniden işgal etti, Ahmetli’yi işgal etti.

25 Haziran

Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Sivas’a hareket etmeleri.

26 Haziran

Albay Bekir Sami Günsav’ın cepheye gönderdiği Çerkez Ethem’in  Alaşehir’e gelmesi ve Salihli’ye gitmesi.

26 Haziran

Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Sivas’a gelmeleri ve törenle karşılanmaları.
*Rumeli çetecilerinden Parti Pehlivan ve dört arkadaşının Kuva-yı Milliye’ye  katılması.

28 Haziran

Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Erzurum’a hareket etmeleri.
*Milli kuvvetlerin Aydın’ı kuşatması.(Savaşa çocuklar, kadınlar, yaşlılar da katılır.)
*Birinci Balıkesir Kongresi. (12 Temmuz 1919’a kadar sürer. Kongre Başkalığına Hacim Muhittin Çarıklı seçilir. Silahlı mücadele kararı alınır ve örgütlenir. İkinci Kongre:26 Haziran 1919; Üçüncü Kongre: 16 Eylül 1919; Dördüncü Kongre: 19 1919; Beşinci Kongre: 13 Mart 1920)

30 Haziran

Milli Kuvvetlerin Aydın’ı geri alması. Yörük Ali Efe 3 minareli camiye Türk bayrağı astı. (Yunanlılar Venizelos’un emriyle 3 Temmuzda Aydın’ı yeniden işgal ederler.

1 Temmuz

Çanakkale Savaşları sırasında ele geçirilen Fransız denizatlısı Fransızlara geri verildi.

03 Temmuz

Mustafa Kemal ve yanındakilerin Erzurum’a gelmesi ve törenle karşılanmaları
*Aydın yeniden Yunanlıların eline geçti.

08 Temmuz

İstanbul Hükümetinin Mustafa Kemal’in 3.Ordu Müfettişliğinden alınmaması karar vermesi.
*Mustafa Kemal’in gece Harbiye Nezaretine ve Vahdettin’e, ‘resmi vazifesiyle  birlikte askerlikten de istifa ettiğini’ bildirmesi.

09 Temmuz

Mustafa Kemal’in bir genelge ile ‘istifa ettiğini, kutsal milli gaye için çalışmak üzere artık milletin sinesinde bir ferd-i mücahit bulunduğunu’ orduya, valilere ve millete ilan etmesi.
*Kazım Karabekir’in ordudan istifa etmiş olan Mustafa Kemal’ü ziyareti ve esas duruşta söyledikleri: “Ben ve kolordum emrinizdeyiz. Bundan sonra dahi ne emirleriniz varsa, ifayı (yerine getirmeyi) şeref bilirim.”

10 Temmuz

Trakya/Paşaeli Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti’nin Birinci Kongresi

19 Temmuz

Batum’da Pontus Rumları Kongresi’nin toplanması

23 Temmuz

Erzurum Kongresi’nin açılması. (Mustafa Kemal Kongre Başkanı seçilir. Kongre 7 Ağustos’ta sona erecektir.)

25 Temmuz

II.Balıkesir kongresi açıldı

29 Temmuz

Hükümetin, Mustafa Kemal ve Rauf Bey’in derhal yakalanarak İstanbul’a gönderilmeleri için Valiliklere emir vermesi.

06 Ağustos

Birinci Nazilli Kongresi. (9 Ağustos’a kadar sürmüştür. Amaç Kuva-yı Milliye birlikleri arasında uyum sağlamak ve buna göre örgütlenmektir. Aynı amaçla 19 Eylül 1919’da İkinci Nazilli Kongresi toplanacaktır.)

07 Ağustos

Erzurum Kongresi’nin sona ermesi

08 Ağustos

Veliaht Abdülmecit’in açıklaması: “Anadolu’daki hareket hainane, delice ve gaddarcadır…Türkiye Amerikalılara  bırakılmalıdır.”

16  Ağustos

Alaşehir Kongresi.

29 Ağustos

Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Sivas’a gitmek üzere Erzurum’dan ayrılmaları

31 Ağustos

Refi Cevat Ulunay’ın yazısı: ‘İstiklal diye bağıranlar kötü niyetlidir.’

02  Eylül

Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Sivas’a gelmeleri ve törenle karşılanmaları

04 Eylül

Sivas Kongresi’nin açılması.

11 Eylül

Sivas Kongresi’nin  sona  ermesi.
*Anadolu ve Rumeli Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti’nin kurulması. (Bu kararla Milli Mücadele’den yana olan bütün örgütler bir çatı altında birleşecek, dağınık, yerel ve bölgesel etkinlikler tek merkeze bağlanacaktır.)

12 Eylül

Sivas Kongresi karalarının halka açık bir toplantıda açıklanması.  

27 Eylül

Birinci Bozkır ( Konya ) isyanı.

30 Eylül

ABD Yüksek Komiseri Bristol’ün raporu: “İngilizler Kürtleri kullanarak milliyetçi akımı boğmak istiyorlar. Türkiye’de Ermenilere karşı bir hareket olduğu da İngilizlerin propagandasıdır.”
*İngilizlerin, İngiliz-Fransız anlaşması gereğince Maraş’ı boşaltması.

04 Ekim

Gelişimden ürken İngilizlerin Merzifon ve Samsun’daki birliklerini İstanbul’a çekmeleri

07 Ekim

Yunanlıların İzmir kıyımı hakkında soruşturma yapan karma kurulun raporunu Paris Barış Konferansı’na vermesi. (Rapor Yunanistan aleyhindedir. Bu yüzden yayımlanmaması kararlaştırılacaktır.)

20 Ekim

*Yeni İstanbul Hükümeti temsilcisi Salih Paşa ile Heyet-i Temsiliye arasında Amasya görüşmeleri
*İkinci Bozkır ayaklanması

25 Ekim

Bozkır asilerinin esir aldıkları 3 eri parçalamaları.
*Birinci Anzavur isyanı. (İkinci isyanı: 16 Şubat 1920)  (30 Kasımda bastırılacaktır. Anzavur’un amacı: “Melun Kuva-yı Milliye ileri gelenlerini yakalayıp İngiliz ordusuna ve kanununa teslim etmek.”)

26 Ekim

Şeyh Eşref ayaklanması

28 Ekim

Mustafa Kemal’in Amasya’dan Sivas’a dönüşü.                    
*Bozkır asilerinin İngilizlerden yardım istemesi

29 Ekim

Güney Anadolu’da işgal bölgelerinin el değiştirmesi: Kilis’in Fransızlarca işgali

30 Ekim

Maraş, Urfa ve Antep’in Fransızlarca işgali

04 Kasım

Suruç ve Birecik’in Fransızlarca işgali.

05 Kasım

Sivas’ta Anadolu Kadınları Müdafaa-yı Vatan Cemiyeti’nin kurulması.

20 Kasım

Çerkez Ethem ve çetesinin, Aznavur isyanının bastırılmasına katılmak için, çağrıldığı Balıkesir’e gelmesi.

30 Kasım

Anzavur  kuvvetlerinin dağılması ve Anzavur’un kaçması. (Birinci isyanı sona erer. İkincisi, 16 Şubat 1920’de)

10 Aralık

İngilizlerin Suriye’yi tamamen boşaltıp Fransızlara devretmeleri.

12 Aralık

Anadolu Kadınları Müdafaa-yı Vatan Cemiyeti’nin Mustafa Kemal’e telgrafı: “ Sizleri  kendimize  rehber kabul ederek Anadolu Kadınları Müdafaa-yı Vatan Cemiyeti adıyla bir dernek kurduk. Amaç vatan müdafaasıdır. Biz hemşireleriniz de siz muhterem kardeşlerimizle beraber olacağız ve beraber yaşamak hakkını savunacağız.”

13 Aralık

Mustafa Kemal’in yanıtı: “Anadolu’nun bilhassa pek büyük inkılaplarla muhtaç olan kadınlık hayatında, gelecek için pek büyük ilerleme ve uyanış vaad eden  bu takdire değer girişim, memleketin her türlü iyiliğini ve mutluluğunu amaç edinmiş olan Cemiyetimizin gerçekten teşekkürünü gerektirdi. Türk kadınlarının nezaket ve ciddiyeti, şefkat ve cömertlikle karışmış fedakarlıkları, bu gibi toplumsal vesilelerle belirdikçe, bütün cihan nazarında, özellikle Avrupa’nın bize karşı olan kamuoyuna, geleceğin çağdaş Türkiye’sini kuracak milli yeteneğimizi ispat edeceğinden, milli ve vatani menfaatlerde hanımefendilerin de fikri ve ruhi ortaklığı, memleket adına iftiharı gerektiren bir durumdur.”

18 Aralık

Karadeniz bölgesi Rumları tarafından Batum’da Pontus Rum Hükümeti adıyla bir hükümet kurulması

25 Aralık

İngiliz Yüksek Komiserliği Baştercümanı A.Ryan’ın raporu: “Amacımız bölmek ve hükmetmek olmalıdır. Biz gerçek ideali dinmiş gibi davranacak çıkarcı bir grubu idareci olarak takdim etmeye çalışacağız.”

27 Aralık

Mustafa Kemal ve bir kısmı Heyeti-i Temsiliye üyesinin Ankara’ya gelmeleri  ve büyük törenle karşılanmaları

29 Aralık

Ali Rıza Paşa Hükümetinin, “ Mustafa Kemal’in askerlikten çıkarılması ve nişanlarının geri alınması” hakkındaki eski kararı iptal etmesi.

YIL: 1920

09 Ocak

İzmit bölgesi Kuva-yı Milliye kahramanlarından Yahya Kaptan’ın vahşice şehit edilmesi.

12 Ocak

İstanbul’da Mebusan Meclisi’nin açılması.
*Antep kurtuluş savaşının başlaması.

18 Ocak

Amasya Kadınları Müdafaa-yı Vatan cemiyeti’nin bildirisi: “Sevgili topraklarımız için erkeklerimizin yanı başında öleceğiz.”

21 Ocak

Maraş direnişinin başlaması.

11 Şubat

Fransızların gece Maraş’tan çekilmeye başlamaları

12 Şubat

Maraş’ın kurtuluşu.

16 Şubat

İkinci Anzavur ayaklanması.

17 Şubat

Ermenilerin Çıldır’ı ve Arpaçay’ı işgal etmeleri

03 Mart

Salihli yöresindeki Bozdağ’ın Yunanlılarca işgali

08 Mart

Suriye Milli Kongresi’nin Suriye’nin bağımsızlığını ilan etmesi.

10 Mart

Londra Konferansı’nda İstanbul’un işgaline karar verilmesi.

15 Mart

İşgal kuvvetlerinin, ileri gelen Türkleri tutuklamaya başlamaları ve sıkıyönetim ilan etmeleri.

16 Mart

İstanbul’un resmen işgali. (İşgalciler milli hareketin ve Mustafa Kemal’in kınanmasını isterler. İngiliz askerleri Rauf Orbay ve Kara Vasıf Bey’i Meclis’te tutuklayıp götürürler. Şehzadebaşı Karakolu’nu basıp beş eri şehit eder ve 15 erimizi yaralarlar. Genel olarak idareye el koyarlar.)   (12 Kasım 1918 tarihinden beri fiili işgal altındaki İstanbul resmen işgal edilir)
*Telgrafçı Manastırlı Hamdi’nin işgali gizlice Ankara’ya bildirmesi.

20 Mart

İngiliz birliklerinin Eskişehir’den İzmit’e çekilmeleri.
*Mustafa Kemal’in demiryollarına el konulması hakkında emri.

28 Mart

*Antep önünde Fransızlara direnen Teğmen Şahin’in şehit olması.

03 Nisan

İsmet İnönü’nün Ankara’ya gelmesi

10 Nisan

*Fransızların gece yarısından sonra Urfa’yı boşaltmaya başlamaları.

11 Nisan

Urfa’nın kurtuluşu

13 Nisan

Birinci Düzce ( ve Bolu) isyanı

16 Nisan

*Anzavur isyanını bastırılması.

17 Nisan

Fransızların Antep’i kuşatma altına almaları

18 Nisan

*Maarif Nazırı Rumbeyoğlu Fahrettin’in “okul kitaplarında Türk sözcüğünün kullanılmasını” yasaklaması.
*Düzce isyancılarının Bolu’ya girmesi.

21 Nisan

*Söke’nin Yunanlılarca işgal edilmesi.

23 Nisan

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması.

27 Nisan

Mustafa Kemal’in Vahdettin’e telgrafı: “Milli savunmamızı, düşmanların bayrakları babalarımızın ocakları üstünden çekilinceye kadar terk etmeyiz. Kendi hükümetimizin idaresi altında bedbaht ve fakir yaşamak, yabancı esareti karşılığı huzur ve mutluluktan bin kere üstündür.”

04 Mayıs

*İngilizlerin Artvin’den çekilmeleri. (Artvin 23 Şubat 1921’e kadar Gürcistan idaresinde kalacaktır.)

10 Mayıs

Anzavur’un Adapazarı’nı işgal etmesi

11 Mayıs

İstanbul Divan-ı Harbinin Mustafa Kemal, Ali Fuat Cebesoy, Halide Edip vb. hakkında idam kararı vermesi.
*Kars ve Sarıkamış’ta Ermeni Sovyet yönetiminin kurulması. 

15 Mayıs

Birinci Yozgat İsyanı.

22 Mayıs

Anzavur kuvvetlerinin yenilip dağılması.

20 Mayıs

Adapazarı’nın geri alınması.

27 Mayıs

Pozantı’dan ayrılan Binbaşı Menil komutasındaki 800 kişilik Fransız birliğinin Karboğazı’nda milli kuvvetler tarafından sarılıp esir alınması

02 Haziran

Franzların Kadirli ve Kozan’ı boşaltmaları

10 Haziran

İtalyan’ların Milas’ı boşaltmaları.

19 Haziran

Güney Cephesinde Fransızlarla savaşın yeniden başlaması.
*Fransızların Karadeniz Ereğlisi’ni boşaltmak zorunda kalmaları.

20 Haziran

Ermeniler’in Oltu’yu işgal etmeleri.
*Irak’ta İngiliz mandasının ilan edilmesi.

21 Haziran

Zonguldak’ın kurtuluşu.
*İtalyanların Fethiye’yi boşaltmaları

22 Haziran

Akhisar’ın Yunanlılarca ikinci işgali.

23 Haziran

Salihli’nin Yunanlılarca işgali

24 Haziran

Alaşehir, Kırkağaç ve Soma’nın Yunanlılarca işgali.

25 Haziran

Yunan yayılmasına yardım etmek üzere İngilizlerin Bandırma’ya asker çıkarmaları

28 Haziran

Kula’nın Yunanlılarca işgali.

30 Haziran

Eşme ve Sındırgı’dan sonra Balıkesir’in de Yunanlılarca işgali. 

01 Temmuz

Nazilli ve Edremit’in Yunanlılarca işgali.

01 Temmuz

Susurluk ve Bandırma’nın Yunanlılarca işgali.

04 Temmuz

Erdek’e kadarki bölgenin Yunanlılarca işgali

07 Temmuz

Bir gün önce İngiliz filosunca 3 saat bombalanan Mudanya’nın Yunanlılarca işgali.

08 Temmuz

Bursa’nın Yunanlılarca işgali.

10 Temmuz

Ermeni Lejyonu’nun Adana’ya gelmesi.

19 Temmuz

Ankara Dışişleri Bakanı Bekir Sami Kunduh başkanlığındaki kurulun Moskova’ya varması
*Batum’da Rum/Pontus Kongresi.
*İkinci Düzce isyanı.(23 Eylül’de bastırılacaktır.)

20 Temmuz

Tekirdağ’ın, Bir İngiliz filosunun koruması altında, Yunanlılarca işgali.

25 Temmuz

Kırklareli ve Edirne’nin Yunanlılarca işgali.

27 Temmuz

Yunan kralı Aleksandros’un törenle Edirne’ye gelmesi.

02 Ağustos

Afyonkarahisar Kongresi.

05 Ağustos

Mustafa Kemal’in de katıldığı Pozantı 1. Kongresi.
*Osmaniye Kuva-yı Milliye’sinden Onbaşı Rahime Hanım’ın çarpışmada şehit olması.

10 Ağustos

Osmanlı kurulu tarafından Barış Antlaşmasının Sevres’de imzalanması

12 Ağustos

İzmir’de Yunan idaresinin kurulması.

16 Ağustos

Genelkurmay Başkanı İnönü’nün, Milli Savunma Bakanlığı’na, ‘gönüllü teşkilatların (Kuva-yı Milliye’nin) düzenli birlikler haline getirilmesini’ bildirmesi.

17 Ağustos

İstanbul Hükümeti tarafından, İngiliz ajanı Rahip Ferw’un Osmanlı Nişanı ile ödüllendirilmesi.

29 Ağustos

Uşak’ın Yunanlılarca işgali.

04  Eylül

Gediz’in Yunanlılarca işgali.

05 Eylül

İkinci Yozgat isyanı.

24 Eylül

Kazım Karabekir Paşa komutasındaki XV. Kolordunun, Ermenilere karşı taarruza geçmesi.

29 Eylül

Doğu taarruzunun sürmesi; Sarıkamış’ın geri alınması.

01 Ekim

Kağızman’ın geri alınması

02 Ekim

Konya’da Delibaş Mehmet ayaklanması.

03 Ekim

Delibaş kuvvetlerinin Konya’ya girmesi.

04 Ekim

Sovyetler’in ilk elçilik kurulunun Ankara’ya gelmesi.

08 Ekim

İkinci Pozantı Kongresi.

30 Ekim

Kars’ın geri alınması.

01 Kasım

Ankara subay talimgahında eğitilen ilk subayların diploma almaları.

03 Kasım

Arpaçay’ın geri alınması, Türk birliklerinin ilerlemesi.

06 Kasım

İngilizlerin Kafkasya Temsilcisi Albay Stokes’in raporu: (Sünnilerle Şiiler (Aleviler) arasındaki zıtlık daha da geliştirilebilir.)

07 Kasım

Gümrü’nün geçici olarak işgal edilmesi.
*Ermeni Hükümetinin mütareke istemesi

12 Kasım

Iğdır’ın geri alınması.

20 Kasım

İstiklal Madalyası Kanunu’nun kabul edilmesi.

26 Kasım

Gümrü’de Ermenilerle barış görüşmelerinin başlaması.

27 Kasım

Kuva-yı Seyyare Komutan Vekili ve Ethem’in kardeşi Yüzbaşı  Tevfik’in ‘Batı Cephesi Komutanlığını üst olarak tanımadığını’ açıklaması.

02/03  Kasım

Dağılmakta olan Ermeni Taşnak Hükümeti  ile Gümrü Anlaşması’nın imzalanması.

09 Aralık

Başkan Wilson’ın Ermenistan sınırlarını belirlemesi.

24 Aralık

Yunanlılar Eskişehir doğrultusunda bir keşif taarruzu yapmaya karar vermeleri.

26 Aralık

İstanbul’da İngilizlerin denetimindeki Büyük  Postane’nin alt katında, Ankara ve Anadolu ile haberleşmeyi sağlamak için gizli bir telgraf merkezinin kurulması. (Parola: Zafer)

30 Aralık

Ethem kuvvetlerinin savaş düzeni almaları üzerine ordu birliklerinin Kütahya’ya girmesi; Ethem’in bir kısım kuvvetiyle Gediz’e çekilmesi.

YIL: 1921

02 Ocak

Ethem’in İstanbul Hükümetine telgraf çekerek Ankara’ya karşı mücadele için yardım istemesi.

03 Ocak

Yunanlıların Ethem’in önerdiği mütarekeyi kabul etmeleri. 
*Yurtsever birliklerin Ethem’den ayrılmaya ve düzenli ordu’ya katılmaları

05 Ocak

Batı Cephesi birliklerinin Gediz’e girmesi.  

06 Ocak

1. İnönü Savaşı’nın başlaması:Yunan birliklerinin Eskişehir doğrultusunda ilerlemeye başlaması.

09 Ocak

Yunan birliklerinin İnönü mevzileri önüne gelmeleri ve saldırıya geçmeleri.
*Yunan uçaklarının Türk mevzileri üzerine Ethem’in tehdit bildirisini atmaları:

10 Ocak

Yunan taarruzunun kırılması 1. İnönü başarısı.
*Ankara’da silah onarım ve yapımı için İmalat- Harbiye Genel Müdürlüğünün kurulması.

21 Ocak

Ethem’in kardeşi Tevfik’in Yunanlılarla bir teslim protokolü imzalaması.

22 Ocak

Ethem’in iki kardeşinin ve bine yakın adamının Yunanlılara teslim olması, kendisinin de birkaç adamıyla Yunan kesimine geçmesi.

08 Şubat

1920 Martından beri sarılı olan ve 11 aydır kahramanca direnen Antep’in açlık yüzünden Fransızlara teslim olması.
*TBMM’nce Antep’e “Gazi” sanının verilmesi.

23 Şubat

Ardahan ve Artvin’in savaşsız geri alınması.

06 Mart

Koçgiri isyanını başlaması. (Elazığ, Erzincan Divriği ve Zara’da 10 Mart’ta sıkıyönetin ilan edildi)

12 Mart

Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşı’nın TBMM’nde milli marş olarak kabul edilmesi.

16 Mart

Türk-Sovyet Dostluk ve Kardeşlik Andlaşması’nın Moskova’da  imzalanması.

23 Mart

Yunan birliklerinin Uşak ve Bursa üzerinden, Afyon ve Eskişehir’e doğru iki koldan taarruza geçmeleri.

26 Mart

Adapazarı’nın Yunanlılarca işgali.

27 Mart

Afyon’un Yunanlılarca işgali.

31 Mart

İnönü’de Türk karşı taarruzu.

01 Nisan

Yunanlıların büyük kayıp vererek geri çekilmeleri ve Türk süvarilerinin Yunanlıları kovmaları. II. İnönü zaferi. (Türk kaybı: 3.235; Yunan kaybı: 4.559)

07 Nisan

Güney’de Afyon’un geri alınması. Afyon batısında Refet Bele’nin komuta ettiği Aslıhanlar Savaşı’nın başlaması.

19 Nisan

İngilizlerden gizli İstanbul’dan ayrılan 40 doktor ve 10 eczacının İnebolu’ya çıkmaları.

28 Nisan

İngilizlerin, işgalleri altındaki İzmit’i Yunanlılar devretmesi.

25 Mayıs

İtalyanların Marmaris’i boşaltmaları.

01 Haziran

İtalyanların Antalya ve dolaylarını boşaltmaya başlamaları.

21 Haziran

Adapazarı’nın Yunanlılardan geri alınışı.

28 Haziran

Yunanlıların taarruza hazırlık için boşaltmaya başladığı İzmit’in bütünüyle yakılmadan geri alınması.

05 Temmuz

Yunanlıların Samsun’u bombalaması.
*İtalyanların Antalya ve Muğla’dan tamamen çekilmeleri.

10 Temmuz

Yunan ordusunun büyük taarruzu; Kütahya- Eskişehir Savaşı’nın başlaması.

13 Temmuz

Afyon’un Yunanlılarca yeniden işgali.
*Bilecik’in Yunanlılarca işgali.

15 Temmuz

Kütahya önünde şiddetli çarpışmalar.

17 Temmuz

Kütahya’nın Yunanlılarca işgali.

19 Temmuz

Eskişehir’in boşaltılması; akşam Yunanlılarca işgal edilmesi

22 Temmuz

Türk ordusunun savaşı keserek geriye çekilmesi; Kütahya-Eskişehir Savaşının sona ermesi; Türk ordusunun, geride artçılar bırakarak aşama aşama Sakarya doğusuna çekilmeye başlaması
*Yunan donanmasının Sinop’u bombalaması.

25 Temmuz

Ordunun büyük kısmıyla Sakarya doğusuna çekilmesinin sona  ermesi.
(Geride artçı süvari birlikler bırakılmıştır.)

05 Ağustos

Mustafa Kemal’in, isteği üzerine Meclis’in orduya ilişkin yetkileriyle donatılarak, 3 ay süreyle Başkomutan seçilmesi

08 Ağustos

Mustafa Kemal’in 7-10. Tekalif-i Milliye emirlerini yayımlaması. (Halkın malının %20-%40’ı istenmektedir. Halk emirlerin gereğini yerine getirir. Makbuz karşılığı alınan malların bedeli II. Meclis döneminde ödenmiştir. )

14 Ağustos

Yunan ordusunun Eskişehir ve Afyon’dan Ankara’ya doğru sabah yürüyüşe geçmesi

15 Ağustos

Yunanlıların Sivrihisar’ı işgali.

16 Ağustos

Mustafa Kemal’in cephe sol kanadını denetlemesi; İnler Katrancı yakınındaki tepede (sonradan Kemalpaşa Tepesi adı verilmiş ve haritalara işlenmiştir) atına binerken, atının ürkmesi sonucu düşüp yaralanması. (Tedavi için Ankara’ya döner.

17  Ağustos

Mustafa Kemal’in yeniden cepheye dönmesi.

23 Ağustos

Sakarya Savaşı’nın başlaması.

24 Ağustos

Sol kanat ortasındaki Mangal Dağı’nın Yunanlıların eline geçmesi.
*Bir Yunan birliğinin de, sağ kanatta, Beylikköprü yakınlarında Sakarya’nın doğusuna geçmesi.

27 Ağustos

Türk süvarilerinin, Yunan ordu karargahı olduğunu bilmeksizin Uzunbey’e taarruzları; Papulas’ı ve ordu kurmaylarını esir etmeleri olasılığı varken, cepheden gelen bir emir üzerine taarruzu yarıda kesip ordu sol kanadına katılmak üzere geri çekilmeleri.

29 Ağustos

Çeteci Fatma Seher Hanım’ın, İznik yakınında, Yunanlılarla çarpışırken yaralanması.

31 Ağustos

*Yunanlıların Çaldağı’nın batı kısmını ele geçirmeleri.
*Ankara’ya sevk edilen yaralıların, yer kalmadığı için evlere yerleştirilmeye başlanması.

02 Eylül

Yunanlıların Çaldağı’nın tamamını ele geçirmeleri, buradaki Türk birliklerinin  Haymana’ya doğru çekilmeleri ve yeni savunma düzeni almaları.

10 Eylül

Türk karşı taarruzunun başlaması; Duatepe’nin geri alınması.

12 Eylül

Kuzeyde Kartaltepe’nin, güneyde Çal Dağı ve Mangal Dağı’nın geri alınması.
*Papulas’ın 22.00’de Sakarya’nın batısına geri çekilme emrini  vermesi.

12/13 Eylül

Yunan ordusunun Sakarya’nın batısına çekilmesi.

13 Eylül

Sakarya Savaşı’nın sona ermesi. Sakarya Zaferi!

15 Eylül

Sivrihisar’ın kurtuluşu.
*Yunan yenilgisinin duyulmaması için İzmir’de telgraflara sansür konması.

17 Eylül

Yunan ordusunun bazı yerleri yakıp yıkarak geri çekilmesi.

18 Eylül

Mustafa Kemal’in Ankara’ya dönüşü.

19 Eylül

İsmet ve Fevzi Paşaların ortak önerisi üzerine TBMM’nce Mustafa Kemal’e “Gazi” sanı ile müşir (mareşal) rütbesinin verilmesi.

23 Eylül

Keskin’de fişek atölyesinin açılması.

01 Ekim

Afyon önünde Güzelim Dağı savaşı. (Savaş 8 Ekimde sona erecek, Güzelim Dağı geri alınamayacaktır. Ama Büyük Taarruz’da önemli bir yeri olan Kocatepe Türklerin elinde kalır.)

13 Ekim

Kars Antlaşması’nın imzalanması. (Türkiye’nin doğu sınırı kesinleşir.)

20 Ekim

Türkiye- Fransa arasında Ankara  Anlaşması.

04 Kasım

Güney Anadolu’da 100.000 askeri bulunan Fransızların Çukurova’yı boşaltmaya başlaması.

25 Aralık

Antep’in kurtuluşu. (Şehire TBMM’nce Gazi sanı verilecektir.)

27 Aralık

Tarsus’un kurtuluşu.

YIL: 1922

03 Ocak

Mersin’in kurtuluşu.

04 Ocak

Dörtyol’un kurtuluşu.

05 Ocak

Adana ve Ceyhan’ın kurtuluşu.

17 Nisan

Bir buçuk aydır birlikleri teftiş eden Mustafa Kemal’in Ankara’ya dönmesi.

21 Nisan

İtalyanların Söke’yi boşaltmaları; aynı gün Yunanlıların işgal etmesi.

27 Nisan

İtalyanların Kuşadası’ndan çekilmesi. (30 Nisanda Yunanlılar işgal edecektir.)

15 Haziran

Azarıköy dekovil hattının açılması

18 Haziran

Mustafa Kemal’in yazar Claude Farrere ile İzmit’te buluşması

24 Haziran

Mustafa Kemal’in Kocaeli Grubu’nu teftişten sonra, annesiyle birlikte Ankara’ya dönmesi.

27 Temmuz

Akşehir toplantısı. (Mustafa Kemal ve Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, Batı Cephesi Karargahında (Akşehir), bir futbol maçını vesile ederek İsmet Paşa ve komutanlarla buluşurlar. Taarruz planı incelenir. Y.Şevki Paşa itiraz ederse de planın uygulamasına karar verilir.)

17 Ağustos

Mustafa Kemal’in gece gizli olarak Ankara’dan cepheye hareket etmesi.

20 Ağustos

Hakimiyet-i Milliye gazetesinin yanıltıcı haberi: “Mustafa Kemal Paşa, 21 Ağustos Pazartesi öğleden sonra saat dörtte, Çankaya’daki köşklerinde, şehrimiz siyasi ileri gelenlerine bir çay ziyafeti vereceklerdir.”
*Akşehir’de, Ordu Komutanlarıyla saat 23.00’te son toplantı; Mustafa Kemal’in toplantıya mareşal üniformasıyla katılması, taarruz emrini vermesi.

24 Ağustos

Başkomutanlık, Genelkurmay Başkanlığı ve Batı Cephesi Komutanlığı Karargahlarının Afyon güneyindeki Şuhut’a gelmeleri.

25 Ağustos

Karargahların Kocatepe güneyindeki çadırlı ordugaha geçmeleri.
*Başkomutan Mustafa Kemal’in emriyle İstanbul ve dış dünya ile her türlü haberleşmenin kesilmesi ve sınırların kapatılması.

26 Ağustos

Bütün taarruz birliklerinin ve topçuların gece taarruz ve atış mevzilerine yerleşmeleri ve savaş düzeni almaları.    
* 04.00’te Başkomutan, Fevzi ve İsmet Paşa ile karargahlarının atlı olarak, Kocatepe’ye hareket etmeleri; saat 05.00’te gözetleme yerine varmaları.

 

* Sabah 05.30’da top atışı ile Büyük Taarruz’un başlaması.

 

* Gece Ahır Dağını geçen Süvari Kolordusunun gün ağarırken Yunan Cephesi gerisine akması.

* 06.55’te Kalecik Sivrisi, 07.00’de Tınaz Tepe, 08.35’te Kırca Aslan, 10.30’da Belen Tepe’nin düşmesi.

27 Ağustos

57. Tümen Komutanı Albay Reşat Çiğiltepe’nin, söz verdiği saatte Çiğiltepe’yi alamadığı için intihar etmesi.
* Yunanlıların bir yıldır bekledikleri ve güvendikleri Afyon cephesinin öğleye doğru yarılması, Trikupis’in Afyon’un boşaltılmasını emretmesi; I. Yunan Kolordusu Karargahı ile 4. ve 12 Tümenin kuzeye çekilmeye başlaması. (Cephenin solundaki 1. Ve 7. Yunan Tümenleri (Frangu Grubu) ise, Batıya (Dumlupınar’a ) çekilmeye başlar.)

*Afyon’un kurtuluşu ( saat 17.30).

28 Ağustos

Akşam Mustafa Kemal’in ve yüksek komutanların Afyon’a gelmesi.

29 Ağustos

I. Kolordu birlikleri ile II. Yunan Kolordusunun bütün tümenlerinin, Frangu Grubu ile birleşebilmek için eriye eriye Dumlupınar’a çekilmeye çalışmaları.
* 23. Türk Tümeninin Dumlupınar’daki Frangu Grubu ile çekilen Yunan kolordularının arasına girmesi ve çekiliş yolunu kapaması, birleşmeyi önlemesi.

 (23. Tümenin raporu 02.00’de cephe karargahına ulaşır. Düşman sarılmış, istenilen sonuç beş günde elde edilmiştir.)

30 Ağustos

Dumlupınar/30 Ağustos Savaşı.
*Kütahya’nın kurtuluşu.

31 Ağustos 

Mustafa Kemal’in sabah savaş alanını gezmesi ve bir Yunan sancağını yerden kaldırtması.
*Uşak’ın çekilen Yunanlılarca yakılması

01 Eylül

Mustafa Kemal’in “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri !” cümlesiyle biten ünlü emrini vermesi.
*Uşak’ın kurtuluşu.

*Halkın ve Yunan cephesi gerisinde kalmış akıncıların Yunan birlikleriyle çatışmaya başlamaları.

02 Eylül

Yunan Ordusu yeni Başkomutanı Trikupis’in esir edilmesi.
(Öteki esir komutanlar: II. Kolordu Komutanı General Dimaras, 12. Tümen Komutanı Albay Kallidopulos, 13. Tümen Komutanı Albay Kaibalis)
*Eskişehir’in kurtuluşu.
*Yunanlıların Aydın’ı yakmaları.
*Mustafa Kemal’in Uşak’a gelmesi.
*Yunanistan’ın İtilaf Devletlerinden mütareke için aracılık etmelerini istemesi.

04 Eylül

Türk ordusunun, şehirleri teker teker geri alarak İzmir’e doğru ilerlemeyi sürdürmesi.
*Mustafa Kemal’in Eşme’ye gelmesi. (Y. Şevki Paşa, Eşme’de buluştuğu Mustafa Kemal’ten, taarruz planına karşı çıktığı için özür diler.)
*Anadolu ile İstanbul arasında telgraf haberleşmesinin ve kapatılmış olan sınırların açılması.
*Anadolu Rumlarının kaçmak için İzmir’e yığılmaya başlamaları.

05 Eylül

Takviye için İzmir’e getirilen Yunan tümeninin (Edirne Tümeni), karaya çıkmayı reddetmesi

06 Eylül

Balıkesir’in kurtuluşu.
* Yunanlıların Manisa’yı yakmaları.
* Times gazetesinde İngiliz Milletvekili Herbert’in mektubu: “Yunanlılar Lloyd George’un ahmaklığının cezasını çekmektedir.”

07 Eylül

Aydın’ın kurtuluşu.
* Mustafa Kemal’in Alaşehir ve Salihli’ye gelmesi.
* Cephanesi tükenen süvarilere Fahrettin Altay Paşa’nın emri: “Kılıca kuvvet!”

08 Eylül

Manisa’nın kurtuluşu.
*Yakılmasını önlemek için üç İtilaf subayının Bursa’ya gönderilmesi.
*Yunanlı asker ve sivil yöneticilerin, 18.30’da gemiyle İzmir’den ayrılmaları.
(Telaştan geride birçok personeli unuturlar. Bunlar esir edilecektir.)

09 Eylül

Türk süvarisinin saat 10.00’da, sala içinde İzmir’e girmesi. (2. Süvari Tümeni Komutanı Yarbay Zeki Soydemir anlatıyor. “ Kordondaki Rumlar Zito Mustafa Kemal! Diye bağırıyor, gemiler düdük çalarak girişimizi selamlıyordu. Türkler sevinçten çılgına dönmüşlerdi. Atlarımızı, üzengilerimizi öpüyor, dizlerimize sarılıyorlardı. Kalabalık içinde birbirimizi kaybettik.. Hükümet alanı mahşer yerine dönmüştü.”)
*ABD Konsolosunun raporu: “ Türk süvariler mükemmel bir düzen içinde İzmir’e girdiler.”
*Kuva-yı Milliye öncülerinin Bursa’ya girmesi.
*Mustafa Kemal’in saat 15.00’te Nif’e (şimdiki adıyla Mustafakemalpaşa’ya) gelmesi, Belkahve’den İzmir’i seyretmesi.
*Bütün Türkiye’de şenliklerin, gösterilerin artarak sürmesi.

10 Eylül

Mustafa Kemal ve büyük komutanların İzmir’e gelerek, hükümet konağına inmeleri.
*Ordunun Bursa’ya girmesi ve Bursa’nın kurtuluşu.

12 Eylül

Mustafa Kemal’in beyannamesi: “Türk Milleti! Anadolu’nun kurtuluş zaferini kutlarken, sana İzmir’den, Bursa’dan Akdeniz ufuklarından, ordularının selamını da sunuyorum.”
*Geri çekilmeye çalışan 11. Yunan Tümeninin esir edilmesi.
(Tümen Komutanı General Kladas’la birlikte 200 subay, 6.750 er esir alınmıştır.)

13 Eylül

İzmir yangının başlaması.

19 Eylül

Fransız ve İtalyan birliklerinin Çanakkale’den çekilmeleri.
*Türk birliklerinin Çanakkale’ye doğru yürüyüşe geçmeleri.

02 Ekim

Mustafa Kemal’in Ankara’ya dönmesi. (Çok büyük ve coşkun bir törenle karşılanır.)

03 Ekim

Mütareke anlaşması için Mudanya Konferansı’nın açılışı.

11 Ekim

Mudanya Mütareke Anlaşması’nın imzalanması. (Kaybedilmiş büyük bir toprak parçası (Doğu Trakya, Gelibolu) yüzyıllardan sonra ilk kez savaşmadan, masa başında geri alınır.)

13 Ekim

Yunanistan’ın da Mudanya Anlaşması’nı imzalamaya karar vermesi. (Yunanistan bu ağır yenilgiden sonra 14 yıl çalkalanacak, 19 kez hükümet,  3 kez rejim değişecek, 7 askeri darbe yaşanacaktır.)

15 Ekim

Mütareke Anlaşmasının yürürlüğe girmesi.

27 Ekim

Mustafa Kemal’in Bursa’da öğretmenlere seslenmesi:“Ordularımızın kazandığı zafer, sizin ve sizin ordularınızın zaferi için zemin hazırladı. Gerçek zaferi siz kazanacak ve devam ettireceksiniz.

01 Kasım

TBMM’nce saltanatın kaldırılması. (600 yıldan beri süren ve artık çağdışı olan rejim sona erer. Vahdettin bugünden sonra sadece halifedir. TBMM görüşmelerinde özellikle din bilginleri Vahdettin aleyhinde çok ağır sözler söylemişlerdir.)

10 Kasım

Kırklareli’nin Türklere devredilmesi.

13 Kasım

Tekirdağ’ın Türklere devredilmesi.

16 Kasım

Vahdettin İngilizlere sığınmak için yazıyla başvuruda bulunması. (Sığınma yazısı: “İstanbul’da hayatımı tehlikede gördüğümden, İngiltere devlet-i fehimesine iltica ve bir an evvel İstanbul’dan mahall-i ahara naklimi (başka bir yere götürülmeme) talep ederim efendim.)

17 Kasım

Vahdettin’in İngilizlere sığınarak, Malaya adlı zırhlı ile sabah yurt dışına kaçması.
(Vahdettin bir süre Malta’da kalır, Mekke’ye gelir, ayrılmadan önce bir beyanname yayımlayarak politikasını savunur. Mayıs 1923’de İtalya’nın San Remo adlı sayfiye kentine yerleşir.)

18 Kasım

TBMM’nde Vahdettin’in halifelikten de düşürülmesi ve Abdülmecit’in halife seçilmesi.

20 Kasım

Lozan Barış Konferansı’nın açılış töreni.

25 Kasım

Edirne’nin Türklere devredilmesi.

26 Kasım

Çanakkale ve Gelibolu’nun Türkler devredilmesi.

YIL:1923

29 Ocak

Mustafa Kemal’in İzmir’de Latife (Uşaklıgil) Hanım ile evlenmesi.

17 Şubat

İzmir İktisat Kongresi’nin  Mustafa Kemal’in konuşmasıyla açılması. (Kongre 4 Marta kadar sürmüştür.)

21 Mart

Mustafa Kemal’in Konya konuşması: “ Dünyada hiçbir milletin kadını, ‘milletimi kurtuluşa ve zafere götürmekte Anadolu kadınından daha fazla çalıştım’ diyemez.”

24 Temmuz

Lozan Barış Antlaşması’nın törenle imzalanması.

21 Eylül

Bozcaada’nın teslim alınması.

22 Eylül

İmroz Adasının teslim alınması.

02 Ekim

Lozan Antlaşması gereğince, son işgal kuvvetlerinin de İstanbul’da ayrılması.

6 Ekim

İstanbul’un alınışı

13 Ekim

TBMM’nce Ankara’nın başkent ilan edilmesi.

28 Ekim

Mustafa Kemal ve İnönü’nün gece Çankaya’da, Cumhuriyet rejiminin kabul edilmesini sağlamak amacıyla, anayasanın bazı maddelerinin değiştirilmesini öngören bir öneri hazırlamaları.

 

29 EKİM 1923

29 Ekim

TBMM’nin, Cumhuriyeti coşku içinde kabul etmesi (saat 20:30). (Cumhuriyet, bir akşam karar verilerek ilan edilmiş değildir. Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi, Misak-ı Milli, TBMM’nin kurulması, Halkçılık Programı, 1921 Anayasası, saltanatın kaldırılması, Cumhuriyet sürecinin aşamalarıdır.)
*Mustafa Kemal’in oybirliği ile Cumhurbaşkanı seçilmesi.
* Mustafa Kemal’in Cumhurbaşkanı olarak yaptığı ilk konuşmanın sonu:
“Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır.”

31 Ekim

Seferberliğin sona erdirilmesi.

Kaynak: 1881-1938 Atatürk, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Kronolojisi. I.Basım. Turgut Özakman. Bilgi Yayınevi, Ankara, 1999. ISBN:975-494-816

 
 
 
 
 
KAHRAMANLAR
Kahramanlık Anıları
 
GAZİ KOVAN
Gazi Kovan
 
MARAŞLI HÜSEYİN
Maraşlı Hüseyin
 
 
 

 

Bu site ve sergilerde kullanılan belge ve görseller resmi ve özel arşivlerden izin alınarak ve telif bedeli ödenerek yayınlanmıştır. İzinsiz her türlü kullanım için yasal işlem yapılacaktır.
Bütün hakları saklıdır © www.mustafakemalinaskerleri.com.    Görüş ve katkılarınız için bilgi@mustafakemalinaskerleri.com